Έρευνα ΙΨΣΥ: Οικονομική Κρίση και Σεξουαλική Ζωή

Πέμπτη, 24 Ιουνίου 2010

Δεν είναι τυχαίο που πολλές από τις σύγχρονες έρευνες τείνουν να σχετίζουν την παρούσα οικονομική κρίση με τη σεξουαλική ζωή των Ελλήνων. Η οικονομική κατάσταση επηρεάζει άμεση την ψυχολογία και τη διάθεση του ατόμου και κατ’ επέκταση, τη σεξουαλική του ζωή. Ποια όμως είναι η ελληνική πραγματικότητα; Πώς έχει επηρεαστεί η σεξουαλική ζωή των Ελλήνων κατά τη διάρκεια αυτής της βαθειάς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης;

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας και της Συμβουλευτικής Γραμμής Σεξουαλικής Υγείας, η κρίση στην οικονομία δεν φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά την σεξουαλική ζωή των Ελλήνων. Πιο συγκεκριμένα, τα στοιχεία της Συμβουλευτικής Γραμμής Σεξουαλικής Υγείας καταδεικνύουν μεγαλύτερη συχνότητα επαφών για τον σύγχρονο Έλληνα αλλά και αυξημένη τάση για ενημέρωση και αντιμετώπιση των προβλημάτων που μπορεί να υπάρχουν και να επηρεάζουν τη σεξουαλική ζωή.

Οι δείκτες που αξιολογήσαμε στην έρευνα μας στο Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας είναι κυρίως τρεις : α) ο αριθμός των κλήσεων στη Συμβουλευτική Γραμμή Σεξουαλικής Υγείας, β) Η συχνότητα των σεξουαλικών επαφών των καλούντων και γ) Η συχνότητα της σεξουαλικής επιθυμίας των ανδρών και γυναικών που κάλεσαν στη Συμβουλευτική Γραμμή. 

Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα συνέκρινε τα παραπάνω στοιχεία για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2009 ,και τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο του 2010 (όπου η οικονομική κρίση εμφανίζεται πλέον ξεκάθαρα).  Ο αριθμός των τηλεφωνημάτων φαίνεται να έχει αυξηθεί σημαντικά το 2010 κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο σε σχέση με το 2009. Για παράδειγμα, τα τηλεφωνήματα προς τη Συμβουλευτική Γραμμή τον Απρίλιο του 2009 ήταν 380 ενώ τον Απρίλιο του 2010 αυξήθηκαν σε 420 (ποσοστό 10.5%).

Ανοδική τάση αντικατοπτρίζουν τα στοιχεία της Συμβουλευτικής Γραμμής Σεξουαλικής Υγείας και σε ότι αφορά τη συχνότητα των επαφών των ανδρών και των γυναικών που καλούν στη γραμμή, όπως φαίνεται καθαρά στον παρακάτω πίνακα:

Το διάγραμμα καταγράφει τον μέσο όρο της συχνότητας («πόσες φορές μέσα στο μήνα επιθυμείτε να έχετε σεξουαλική επαφή;») των ατόμων που καλούν στη γραμμή (ηλικίας 17-70 ετών, ανδρών και γυναικών).  Φαίνεται πως η επιθυμία των ατόμων που καλούν στη γραμμή είναι αυξημένη κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης. Πιο συγκεκριμένα, η συχνότητα της επιθυμίας(μέσος όρος) για το μήνα Μάρτιο του 2009 ήταν 9 φορές, ενώ τον Μάρτιο του 2010 ήταν 11 φορές. Αντίστοιχα, η συχνότητα της επιθυμίας όπως καταγράφηκε για τον μήνα Απρίλιο του 2009 ήταν 9 φορές, ενώ τον Απρίλιο του 2010 η συχνότητα ήταν 12 φορές. Τα ευρήματα αυτά συνάδουν και με την αύξηση της συχνότητας των επαφών των ανδρών και των γυναικών που ζητούν τη βοήθεια της Συμβουλευτικής Γραμμής Σεξουαλικής Υγείας :

Η καταγραφή της συχνότητας των σεξουαλικών επαφών δείχνει ότι οι Έλληνες  έχουν περισσότερες επαφές των Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2010 σε σχέση με την ίδια περίοδο το 2009. Τον Μάρτιο του 2009 , η Συμβουλευτική Γραμμή είχε καταγράψει ότι η συχνότητα των επαφών ήταν κατά μέσο όρο 6 φορές το μήνα , ενώ τον Απρίλιο του 2010 η συχνότητα αυτή αυξήθηκε στις 8 φορές το μήνα.

Αυτό, λοιπόν, που καταγράφουν τα στοιχεία της Συμβουλευτικής Γραμμής είναι ότι οι οικονομική κρίση δεν οδήγησε και σε μείωση της συχνότητας των επαφών και της επιθυμίας των ελλήνων για σεξουαλική επαφή. Αντίθετα, διαγράφεται σαφώς μια αξιοσημείωτη αύξηση αυτών των δεικτών όπως και του ενδιαφέροντος των Ελλήνων να ενημερωθούν για τη σεξουαλική τους υγείας και να αναζητήσουν λύση στα σεξουαλικά προβλήματα που τους απασχολούν.

Τι όμως οδηγεί το σημερινό άνθρωπο σε μια αυξημένη συχνότητα σεξουαλικών επαφών , την ώρα που υπόκειται σε σοβαρότατη πίεση σε ψυχολογικό και οικονομικό επίπεδο; Χωρίς αμφιβολία, η οικονομική ανασφάλεια και η ρευστότητα είναι παράγοντες που αυξάνουν τα επίπεδα του άγχους και οδηγούν το άτομο να σκέφτεται απαισιόδοξα και αρνητικά για το μέλλον. Φαίνεται όμως, πως στην περίπτωση του σεξ , τα πράγματα λειτουργούν αντίστροφα. Είναι γνωστό ότι η σεξουαλική επαφή λειτουργεί θετικά για τη διάθεση του ατόμου και ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή του. Τα ευρήματά μας επιβεβαιώνουν ότι η οικονομική κρίση όπως καταγράφεται ως τώρα μέχρι στην Ελληνική κοινωνία διακινεί με θετικό τρόπο τη σεξουαλική διεκδίκηση των δύο φύλων που αναζητούν την χαρά και την ηδονή, μέσα στο γκρίζο τοπίο της απαισιοδοξίας.

Από την άλλη, η οικονομική στενότητα αναπόφευκτα συνοδεύεται και από μια αλλαγή στον τρόπο ζωής : οι άνθρωποι μένουν περισσότερο στο σπίτι και για αυτό αφιερώνουν περισσότερο χρόνο στο σύντροφό τους. Μια πιθανή εξήγηση για τα παραπάνω ευρήματα είναι ότι όλες αυτές οι ραγδαίες αλλαγές τις οποίες ζούμε το τελευταίο διάστημα, οδηγούν στον επαναπροσδιορισμό των προτεραιοτήτων μας ως κοινωνία και στην επαναξιολόγηση της σημασίας που έχουν για το σημερινό άνθρωπο οι ουσιαστικές και αληθινές σχέσεις. Η ιστορία εξάλλου έχει δείξει μέσα από τα παραδείγματα προηγούμενων οικονομικών κρίσεων ότι η οικονομική δυσκολία ενεργοποιεί τη διάθεση του ανθρώπου για επικοινωνία και τον κινητοποιεί προς μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή. Με βάση αυτή την αισιόδοξη σκέψη, θα μπορούσε κανείς να πει ότι η οικονομική κρίση είναι μια ευκαιρία για αλλαγή και μια στροφή προς τις αληθινές και γνήσιες αξίες της αγάπης και της συντροφικότητας.

Φυσικά, οφείλουμε να διαχωρίσουμε τις περιπτώσεις εκείνες όπου τα γεγονότα της ζωής και ειδικές συνθήκες μπορεί να ευνοήσουν την ανάπτυξη μιας συναισθηματικής διαταραχής (π.χ. κατάθλιψη). Σε αυτή την περίπτωση πράγματι , η λειτουργικότητα και φυσικά η σεξουαλική ζωή του ανθρώπου επηρεάζονται αρνητικά.

DR. ΘΑΝΟΣ Ε. ΑΣΚΗΤΗΣ
Νευρολόγος –Ψυχίατρος
Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών
Πρόεδρος Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Ντούμου Βασιλική
Ψυχολόγος
Ινστιτούτο Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας