Υπογονιμότητα: Ένα ζευγάρι δεν μπορεί…

Κοινοποιήση:

Τι είναι η υπογονιμότητα;

Υπογονιμότητα καλείται η αδυναμία σύλληψης ύστερα από ένα έτος προσπάθειας, με τακτές φυσιολογικές επαφές του ζεύγους. Η καθυστερημένη απόφαση για απόκτηση παιδιού, οδηγεί ένα ποσοστό 15% των ζευγαριών σε πρόβλημα υπογονιμότητας.

Γιατί μιλάμε σήμερα για υπογονιμότητα;

Η γονιμότητα της γυναίκας όσο περνάει η ηλικία της ελαττώνεται. Η ελάττωση αυτή γίνεται εντονότερη μετά τα 38 έτη της. Τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί, ως ποσοστό, οι γυναίκες που συμμετέχουν στην αγορά εργασίας με αποτέλεσμα η απόφαση για απόκτηση παιδιού να μετατίθεται σε μεγαλύτερη ηλικία.

Αναφέρουμε χαρακτηριστικά ότι σε ιατρικά συγγράμματα πριν από 50 χρόνια, διαβάζαμε «παρήλιξ πρωτοτόκος 30 ετών». Σήμερα οι μισές περίπου γυναίκες στην Ελλάδα αποκτούν το πρώτο παιδί μετά τα 30 τους χρόνια ζωής.

Φταίει μόνο η γυναίκα;

Η συμμετοχή του άνδρα στο πρόβλημα της υπογονιμότητας αφορά στο 40%, της γυναίκας στο άλλο 40%, ενώ σε ποσοστό 20% το αίτιο παραμένει αδιευκρίνιστο.

Άνδρας και υπογονιμότητα

Όσον αφορά στον ανδρικό παράγοντα, το πρόβλημα εστιάζεται στην ποιότητα του σπέρματος, δηλαδή παρατηρείται ανωμαλία:

  • στον αριθμό των σπερματοζωαρίων (ολιγοσπερμία),
  • στην κινητικότητα των σπερματοζωαρίων (ασθενοσπερμία)
  • στη μορφολογία των σπερματοζωαρίων (τερατοσπερμία)

Η εξέταση στην οποία υποβάλλεται το σπέρμα καλείται σπερμοδιάγραμμα (η λήψη γίνεται με αυνανισμό, μετά από 3 έως 5 ημέρες αποχής του άνδρα από σεξουαλική πράξη).

Γιατί έχει αυξηθεί η υπογονιμότητα; Ποιοι παράγοντες έχουν συμβάλλει στην αύξησή της;

Η ποιότητα του σπέρματος τα τελευταία χρόνια φθίνει. Το 1960 η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) όριζε ότι το φυσιολογικό σπέρμα θα έπρεπε να περιέχει 60 εκατομμύρια σπερματοζωάρια ανά κυβικό εκατοστό, ανά εκσπερμάτιση. Σήμερα,ο φυσιολογικός αριθμός ορίζεται στα 15 εκατομμύρια.

Στους άνδρες

Διάφοροι παράγοντες ενοχοποιούνται όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η κιρσοκήλη, οι φλεγμονές (του προστάτη, των όρχεων, των επιδιδυμίδων), όπως και διατροφικοί παράγοντες. Ουσίες που μιμούνται τα οιστρογόνα, όπως εντομοκτόνα, σκουλικοκτόνα, αντιμυκητιασικοί παράγοντες, που χρησιμοποιούνται στις καλλιέργειες και παράγοντες που βρίσκονται σε πλαστικά ποτήρια ή πλαστικά biberon οδηγούν σε «θηλεοποίηση». Οι οδηγίες σήμερα συστήνουν χρησιμοποίηση γυάλινων αποθηκευτικών σκευών.

Στις γυναίκες

Όσον αφορά στον γυναίκειο παράγοντα υπογονιμότητας, ως πρώτη αιτία θα αναφέρουμε το πρόβλημα στη διάβαση των σαλπίγγων. Ο έλεγχος της διάβασης γίνεται με την υστεροσαλπιγγογραφία. Είναι μια ανώδυνη ακτινολογική εξέταση που γίνεται χωρίς αναισθησία σε καθορισμένες ημέρες του κύκλου της γυναίκας (6-10ηημέρα του κύκλου). Η κύρια αιτία που μπορεί να προκαλέσει απόφραξη των σαλπίγγων είναι το βακτήριο chlamydiatrachomatis, ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα.

Δεύτερο γυναίκειο αίτιο υπογονιμότητας είναι οι ορμονικές διαταραχές. Ανωμαλία στην λειτουργεία της υπόφυσης, του θυρεοειδούς, ή των ίδιων των ωοθηκών (το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών) μπορεί να οδηγήσουν σε αραιομηνόρροια (κύκλος μεγαλύτερος των 40 ημερών) ή ακόμα και αμηνόρροια (μη εμφάνιση περιόδου). Αποτέλεσμα των ανωμαλιών αυτών, είναι η γυναίκα να μην απελευθερώνει ωάριο από τις ωοθήκες άρα να αποκλείεται η κύηση. Η διερεύνηση του αιτίου γίνεται με ορμονικούς προσδιορισμούς στο αίμα της γυναίκας (μετά από αιμοληψία) και με διακολπικό υπερηχογράφημα όπου ο γυναικολόγος θα διαπιστώσει το μέγεθος των ωοθηκών (ογκομέτρηση) καθώς και την επάρκεια των ωοθηκών σε ωοθυλάκια, άρα και ωάρια.

Τρίτο γυναικείο αίτιο υπογονιμότητας είναι η ενδομητρίωση. Είναι μια ασθένεια που δεν ξέρουμε που οφείλεται. Κύτταρα του ενδομήτριου (του εσωτερικού της μήτρας) εμφυτεύονται στην περιτοναϊκή κοιλότητα (κοιλιά) ή πάνω σε όργανα της κοιλίας, όπως στις ωοθήκες, στις σάλπιγγες, στο έντερο. Τα κύτταρα αυτά δημιουργούν φλεγμονή ή μπορεί να δημιουργήσουν κύστεις (σοκολατοειδείς). Η ενδομητρίωση μέσω της φλεγμονής επηρεάζει την γονιμότητα της γυναίκας. Η διάγνωση γίνεται με το διακολπικό υπερηχογράφημα, αλλά κυρίως με τη λαπαροσκόπηση. Αποτελεί μια επέμβαση κατά την οποία με γενική αναισθησία γίνεται επισκόπηση της περιτοναϊκής κοιλότητας και αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης εάν υπάρχει. Η γυναίκα νοσηλεύεται για μια ημέρα.

Όταν όλος ο διαγνωστικός έλεγχος της υπογονιμότητας αποβεί φυσιολογικός, τότε αναφερόμαστε στην ανεξήγητη υπογονιμότητα. Αίτιες όπως το άγχος, η κακή διαπροσωπική σχέση του ζεύγους, η πίεση των συγγενών για τεκνοποίηση καιοι απότομες αλλαγές του βάρους, ενέχονται στο πρόβλημα αυτό.

Τι εξετάσεις πρέπει να κάνω;

Συμπερασματικά, οι πιο απαραίτητες εξετάσεις υπογονιμότητας περιλαμβάνουν το σπερμοδιάγραμμα, την υστεροσαλπιγγογραφία και το διακολπικό υπερηχογράφημα.

Η αντιμετώπιση της υπογονιμότητας περιλαμβάνει:

  1. την ενδομήτρια σπερματέγχυση και
  2. την εξωσωματική γονιμοποίηση.

Η ενδομήτρια σπερματέγχυση περιλαμβάνει τη διέγερση των ωοθηκών της γυναίκας με χρήση χαπιών και ενέσεων, έτσι ώστε να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν πάνω από ένα ωάρια. Μετά από το υπερηχογράφημα, καθορίζεται η ημέρα κατά την οποία ο γυναικολόγος θα τοποθετήσει τα σπερματοζωάρια μέσα στη μήτρα. Με τη μέθοδο αυτή, αφ’ενός αναπτύσσουμε περισσότερα από ένα ωάρια, αφετέρου βοηθάμε ένα προβληματικό σπέρμα (σπερματοζωάρια), να πλησιάσει στον τόπο της γονιμοποίησης, δηλαδή στις σάλπιγγες. Τα ποσοστά τις επιτυχίας δεν ξεπερνούν το 20%.

Εναλλακτική μέθοδος της προηγούμενης αποτελεί η διέγερση των ωοθηκών με χάπια και ενέσεις και η προγραμματισμένη σεξουαλική συνεύρεση σε συγκεκριμένη ημέρα και ώρα.

Πως παρουσιάζεται το σεξουαλικό πρόβλημα στον άνδρα στις προσπάθειες τεκνοποίησης;

Με τον παραπάνω τρόπο, αρκετά συχνά αυξάνεται το άγχος, κυρίως του άνδρα, ο οποίος δείχνει να κυριαρχείται από έντονο στρες για να επιτευχθεί τόσο η σεξουαλική πράξη όσο και η εκσπερμάτιση. Συνήθως η γυναίκα ακολουθεί κατά γράμμα τις οδηγίες του γυναικολόγου, ξεσπώντας στον άνδρα, που πρέπει να υπακούει και να εκτελεί τις επιταγές της συγκεκριμένης συνταγής. Έτσι συχνά, παράλληλα με το κυνήγι του παιδιού, παρουσιάζεται και σεξουαλικό πρόβλημα στον άνδρα, ο οποίος αδυνατώντας να ανταπεξέλθει στις απατήσεις, χάνει τη στύση του ή δυσκολεύεται στην εκσπερμάτιση. Η σεξουαλική επιθυμία του ζεύγους δεν είναι το κυρίαρχο αίτημα και η προσοχή επικεντρώνεται στην μοιραία σεξουαλική συνάντηση, που θα τους εξασφαλίσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Συμπερασματικά, είναι προτιμότερα κατά την πρώτη μέθοδο να τοποθετείται το σπέρμα από τον ιατρό στη μήτρα την κατάλληλη ημέρα και να αποφεύγεται η έννοια της προγραμματισμένης σεξουαλικής συνεύρεσης.

Η εξωσωματική γονιμοποίηση περιλαμβάνει διέγερση των ωοθηκών, φαρμακευτικά με χρήση ενέσεων, έτσι ώστε να στρατολογούν και να ωριμάσουν όσο το δυνατόν περισσότερα ωάρια. Την κατάλληλη χρονική στιγμή, με τη βοήθεια κολπικού υπερηχογράφου και υπό νάρκωση (μέθη), συλλέγονται τα ωάρια. Την ίδια ημέρα τα ωάρια έρχονται σε επαφή με τα σπερματοζωάρια του συντρόφου. Από την επαφή αυτή, θα προκύψει η γονιμοποίηση των ωάριων και η δημιουργία των εμβρύων. Δύο με πέντε ημέρες μετά τη γονιμοποίηση θα ακολουθήσει η μεταφορά, συνήθως, 2 έως 3 εμβρύων στη μήτρα. Τα αποτελέσματα φθάνουν έως και 40% κλινικές κυήσεις.

Εφαρμόζοντας τις μεθόδους της ενδομήτριας σπερματέγχυσης ή της εξωσωματικής γονιμοποίησης μπορεί να προκύψουν πολύδυμες κυήσεις (δίδυμες και σπάνια τρίδυμες). Συσχέτιση μεταξύ φαρμακευτικής θεραπείας και πιθανής ανάπτυξης καρκίνου δεν έχει αποδειχθεί.

Τελικά θα πρέπει κάθε ζευγάρι, που διεκδικεί τη γονιμότητά του, να θυμάται ότι το σεξ είναι αποτέλεσμα επιθυμίας και διάθεσης, που πρέπει να εκφράζεται ακόμα και όταν η σεξουαλική συνεύρεση έχει ως στόχο την γονιμοποίηση. Θα πρέπει επίσης να θυμάται ότι:

Η έλευση ενός παιδιού μια καλή σχέση τη κάνει καλύτερη, ενώ μια κακή σχέση μπορεί να τη διαλύσει.

Δρ. Αθανάσιος Γιαννακούρης

Μαιευτήρας – Γυναικολόγος

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΡΘΡΑ

Υπογονιμότητα

Υπογονιμότητα

Η υπογονιμότητα είναι η αδυναμία του ανα...

Περισσότερα

Υπογονιμότητα: Γιατί ένα γόνιμο ζευγάρι δεν μπορεί;

Υπογονιμότητα: Γιατί ένα γόνιμο ζευγάρι δεν μπορεί;

Ένα πρόβλημα στη γονιμότητα των ζευγαριώ...

Περισσότερα

Ορμονικές διαταραχές

Ορμονικές διαταραχές

Στις μέρες μας ένα μεγάλο ποσοστό γυναικ...

Περισσότερα

Ινομυώματα

Ινομυώματα

Τα ινομυώματα της μήτρας (ή λειομυώματα)...

Περισσότερα

Πως θα καταλάβω ότι έχω χαμηλή τεστοστερόνη;

Πως θα καταλάβω ότι έχω χαμηλή τεστοστερόνη;

Αρκετά συχνά βλέπουμε τους άνδρες να ανη...

Περισσότερα

Τεστοστερόνη: Το καύσιμο του άνδρα!

Τεστοστερόνη: Το καύσιμο του άνδρα!

Τα ανδρογόνα παράγονται στους όρχεις και...

Περισσότερα