Αντισύλληψη

Οι μέθοδοι αντισύλληψης είναι δυνατό να ταξινομηθούν σε τρεις μεγάλες κατηγορίες:

• Μέθοδοι οι οποίες βασίζονται σε μηχανικά μέσα.
• Μέθοδοι οι οποίες βασίζονται σε φαρμακευτικά μέσα (ορμονικά σκευάσματα).
• Μέθοδοι οι οποίες βασίζονται στη φυσιολογία της γυναίκας.

• Ανδρικό προφυλακτικό

Αποτελεί μία μέθοδο ιδιαίτερα χρήσιμη και αποτελεσματική για την αντισύλληψη, αλλά και για την προστασία έναντι των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων. Το προφυλακτικό είναι μία λεπτή ελαστική θήκη από Latex ή πολυουρεθάνη, που χρησιμοποιείται για να καλύπτει το πέος κατά τη συνουσία και να συγκρατεί το σπέρμα, εμποδίζοντάς το να φτάσει στο ωάριο.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΣΩΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ

• Να δίνεται προσοχή στην ημερομηνία λήξης του προφυλακτικού.
• Βεβαιωθείτε ότι η συσκευασία του είναι άθικτη.
• Να μη φυλάσσεται σε σημείο, όπου μπορεί να καταστραφεί από την τριβή (όπως τσέπες, πορτοφόλια) και από τη θερμότητα (όπως μέρη που εκτίθενται στον ήλιο, ντουλαπάκι αυτοκινήτου).
• Ανοίξτε τη συσκευασία προσεκτικά με τα χέρια σας. Μη χρησιμοποιείτε αιχμηρά αντικείμενα ή τα δόντια σας για να ανοίξετε τη συσκευασία, γιατί υπάρχει πιθανότητα να καταστραφεί το προφυλακτικό.
• Το προφυλακτικό να χρησιμοποιείται από την αρχή της σεξουαλικής επαφής και να αφαιρείται στο τέλος αυτής, όταν ακόμη το πέος βρίσκεται σε στύση. Πριν το βγάλετε, σιγουρευτείτε ότι είστε μακριά από το σώμα της/του συντρόφου σας.
• Για κάθε σεξουαλική επαφή, ακόμα και με το ίδιο άτομο, να χρησιμοποιείτε άλλο προφυλακτικό.
• Το προφυλακτικό είναι προσωπική ευθύνη και των δύο ερωτικών συντρόφων. Φροντίστε και οι άντρες και οι γυναίκες να το έχετε μαζί σας. Δε μειώνει και δεν προσβάλλει τον/την σύντροφό σας. Αντιθέτως, είναι έκφραση αγάπης και ωριμότητας.

Εκτός από το ανδρικό προφυλακτικό, κυκλοφορεί και το γυναικείο προφυλακτικό, που δεν έχει τύχει γενικότερης αποδοχής.

• Κολπικό διάφραγμα

Είναι μια κάψα συνήθως από καουτσούκ που τοποθετείται στο βάθος του κόλπου, έτσι ώστε να καλύψει το τράχηλο της μήτρας. Η τοποθέτηση γίνεται πριν από τη σεξουαλική επαφή και πρέπει να παραμείνει στον κόλπο τουλάχιστον 8 ώρες μετά την τελευταία συνουσία. Σήμερα, υπάρχουν διαφράγματα εμπλουτισμένα με σπερματοκτόνες κρέμες.

• Ενδομήτρια σπειράματα

Το ενδομήτριο σπείραμα είναι μια συσκευή από μαλακό πλαστικό ή συνδυασμό πλαστικού και μετάλλου, μήκους 2-4 cm και τοποθετείται στην κοιλότητα της μήτρας, όπου μπορεί να παραμείνει για 2-3 χρόνια. Η τοποθέτηση συνιστάται κατά τη διάρκεια της περιόδου ή αμέσως μετά, ώστε να αποφεύγεται το ενδεχόμενο ύπαρξης εγκυμοσύνης και ο τράχηλος να είναι μαλακότερος και εύκαμπτος. Ο κύριος τρόπος της αντισυλληπτικής δράσης του είναι ότι εμποδίζει την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στον ενδομητρικό βλεννογόνο. Αποτελεί την μέθοδο αντισύλληψης, κυρίως σε γυναίκες άνω των τριάντα ετών, που έχουν ολοκληρώσει τον οικογενειακό τους προγραμματισμό.

• Σπερματοκτόνα κολπικά ενθέματα.

Υπάρχουν σε διάφορες μορφές όπως κολπικές κρέμες ή gel και κολπικά υπόθετα ή αφρό. Έχουν γενικά πολύ μεγάλο ποσοστό αποτυχίας σαν μοναδική μέθοδο και συνιστάται να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό μα μια άλλη μέθοδο φραγμού από αυτές που περιγράφηκαν παραπάνω.

Από του στόματος αντισύλληψη

Η δράση των αντισυλληπτικών δισκίων βασίζεται στην αναστολή της ωοθηλακιορρηξίας, δηλαδή στη μη έξοδο του ωαρίου από την ωοθήκη. Τα αντισυλληπτικά είναι συνδυασμός οιστρογόνων και προγεστερόνης. Ανάλογα με την περιεκτικότητα τους στις ορμόνες αυτές, διακρίνονται σε μονοφασικά, με σταθερή αναλογία ορμονών, στα δισφασικά και τριφασικά, με διαφορετικά αναλογία ορμονών και στα minipills, που περιέχουν μόνο προγεστερόνη.

Τα περισσότερα σκευάσματα περιέχουν 21 δισκία και η έναρξη λήψεως γίνεται την 1η ή την 5η μέρα της περιόδου (κύκλου). Όταν ληφθούν όλα, η γυναίκα αφήνει διάστημα 7 ημερών χωρίς να πάρει χάπι και ξαναρχίζει τη νέα σειρά. Η περίοδος εμφανίζεται 2-4 ημέρες μετά την διακοπή της χορήγησης και η γυναίκα έχει σταθερή περίοδο και βεβαίωση πλήρους αντισυλληπτικής δράσης.

Είναι μέθοδος εκλογής για νέες άτεκνες γυναίκες. Η χρήση αυτής της μεθόδου απαιτεί τη συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Όταν χρησιμοποιείται σωστά είναι η πιο αποτελεσματική μορφή ελέγχου των γεννήσεων. Επιπλέον, μπορεί να μειώσει τα εμμηνορρυσιακά προβλήματα και να δράσει προστατευτικά κατά σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως ο καρκίνος των ωοθηκών και της μήτρας.

• Επείγουσα Αντισύλληψη (χάπι έπειτα από επαφή)

Είναι δισκία που τελευταία περιέχουν μεγάλη δόση προγεσταγόνων και χορηγούνται ύστερα από επαφή σε γόνιμες μέρες χωρίς προφύλαξη. Η αποτελεσματικότητα αυξάνει, όταν ληφθούν σύντομα μετά την επαφή. Εμποδίζουν την ωορρηξία ή την εμφύτευση του εμβρύου στο ενδομήτριο. Η λήψη  συχνά διαταράσσει τον κύκλο, με αποτέλεσμα η γυναίκα να έχει συχνά και σε άτακτα διαστήματα -έως και δύο μήνες μετά τη λήψη του- κολπική αιμόρροια. Δεν μπορεί δηλαδή να καταλάβει εάν έχει περίοδο, άρα ούτε και ωορρηξία, επομένως δεν μπορεί να προστατευθεί αναλόγως. Δεν αποτελεί μέθοδο αντισύλληψης, αλλά αναγκαστική παρέμβαση λόγω λάθους. Χορηγείται υπό αυστηρή ιατρική οδηγία.

• Μέθοδος του ρυθμού (αποχή κατά τις γόνιμες μέρες)

Η αποφυγή σεξουαλικών επαφών γίνεται 5 ημέρες πριν από την πιθανή ωοθυλακιορρηξία, δηλαδή την απελευθέρωση του ωαρίου από την ωοθήκη και τρεις ημέρες μετά. Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου είναι μικρή.

• Διακεκομμένη συνουσία

Τα ζευγάρια που χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο έχουν σεξουαλική επαφή μέχρι τη στιγμή της εκσπερμάτισης, κατά την οποία το πέος πρέπει να βγει από τον κόλπο και η εκσπερμάτιση να γίνει μακριά από τα γυναικεία γεννητικά όργανα.

Βασικά μειονεκτήματα της μεθόδου είναι η έλλειψη ολοκληρωμένης σεξουαλικής ικανοποίησης, εξαιτίας της πρόωρης εξόδου του πέους και η χαμηλή αναποτελεσματικότητα. Η αποτυχία της οφείλεται κυρίως στην πρόωρη εκσπερμάτιση μέσα στον κόλπο και η επανάληψη συνουσίας σε μικρό χρόνο, χωρίς προηγούμενη τοπική καθαριότητα και ούρηση.