Έρωτας ή Ενθουσιασμός;

Ο έρωτας και η αγάπη μονοπωλούσε το ενδιαφέρον και του αρχαίου φιλοσόφου Αριστοτέλη, ο οποίος μεταξύ των άλλων έγραψε: «Η αγάπη αποτελείται από μία ψυχή που κατοικεί σε 2 σώματα», ενώ ο Χ. Μένκεν χαρακτηρίζει τον έρωτα ως τον θρίαμβο της φαντασίας επί της νοημοσύνης.

Μέσα στο θαύμα της σχέσης, η οποία εξελίσσεται, αλλάζει, ομορφαίνει, κρύβεται και η λέξη έρωτας. Αυτό το αγνό συναίσθημα που αφαλατώνει το «εγώ» και διψά για το «εμείς», κρύβει πάθος, πόθο, ανάγκη και αυθορμητισμό. Είναι το συναίσθημα αυτό που κρατά την αρμονία και την ισορροπία μέσα στη σχέση, χωρίς καπέλωμα και εξουσιαστική διάθεση. Ισότιμα, συμμετοχικά με κοινές εμπειρίες και διάθεση προσφοράς, ο έρωτας ενισχύει και διαφυλάσσει την αρχή της δυναμικότητας της σχέσης και όλα εκείνα τα στοιχεία που την συνθέτουν.

Ο έρωτας κάνει «τα συναισθήματα να χορεύουν», κάτω από την ακατανίκητη έλξη και την ανάγκη για συνάντηση, με τους φόβους, ανασφάλειες και τις αδυναμίες να περισσεύουν… Ο έρωτας σε «δεσμεύει» και σε ελευθερώνει. Σε δεσμεύει στην ανάγκη να βιώσεις το συναίσθημα με πάθος, χωρίς τις προσταγές της λογικής και αυτό είναι που σε ελευθερώνει…

Τον ενθουσιασμό ο Ουγκώ τον περιέγραψε ως τον πυρετό της λογικής και αναφέρεται σε συναισθήματα χαράς, έντονου ενδιαφέροντος και θαυμασμού. Παρουσιάζει κοινά στοιχεία με τον έρωτα και πολλές φορές συγχέεται από τους ανθρώπους που βιώνουν το συναίσθημα αυτό, εξαιτίας της συναισθηματικής λογικής που επικρατεί. Ο διαχωρισμός είναι δύσκολος αλλά υπαρκτός. Δεν είναι λίγες οι φορές που μέσα στο ψυχοθεραπευτικό πλαίσιο ερωτώμαι από θεραπευόμενους, για τη φύση των εννοιών αυτών και το πως θα μάθουν να αναγνωρίζουν ποιο από τα δύο συναισθήματα βιώνουν.

Μία βασική διαφορά αποτελεί το γεγονός πως ο ενθουσιασμός αναφέρεται στα πρώτα στάδια γνωριμίας (απότοκο χημείας ή έλξης και ταύτισης ιδεών). Μια ακόμη διαφοροποίηση ανάμεσα στον έρωτα και τον ενθουσιασμό είναι η διαφορά στην ένταση των συναισθημάτων, με τον πρώτο να προσφέρει συναισθήματα σε «υπερθετικό βαθμό». Επιπρόσθετα, ένα σημάδι αποτελείκαι ο χρόνος, όπου το συναίσθημα του ενθουσιασμού τείνει να φθίνει γρηγορότερα σε σχέση με τον έρωτα και τα «παράγωγα συναισθήματά του». Είναι σημαντικό να αναφέρουμε πως ο ενθουσιασμός συχνά αποτελεί το πρώιμο στάδιο ενός πιθανού έρωτα.

Ωστόσο, πολλές φορές μέσα στην τεχνοκρατική μορφή της σύγχρονης σχέσης το ενδιαφέρον και ο έρωτας ενδέχεται να αλλοιωθούν, μιας και τα σύγχρονα πρότυπα σχέσεων εντάσσουν τον έρωτα και την αγάπη σε ένα ουτοπικό φάσμα. Γι΄ αυτό, λοιπόν, αφεθείτε, απολαύστε τα συναισθήματα αυτά και εκπαιδεύστε τον εαυτό σας να ζει το τώρα, χωρίς να προσπαθείτε να ετικετοποιήσετε αυτό που νιώθετε.

Παπαδόπουλος Περικλής

Ψυχολόγος, Επιστημονικός Συνεργάτης Ι.Ψ.Σ.Υ.